Michael Braungart: de situatie is acuut

Zijn voorstel om de kennis over cradle to cradle openbaar te maken in een voor iedereen toegankelijk register, dreigt verkeerd begrepen te worden. C2C-grondlegger Michael Braungart legt zijn bedoelingen nog één keer uit.

Braungart deed vorige maand de oproep om een C2C-register te starten. Bij de opening van een cradle-to-cradle-tentoonstelling in Amsterdam-Oost pleitte hij voor een open register waarin bedrijven en andere partijen, zonder tussenkomst van zijn bedrijf EPEA, elkaar kunnen adviseren en corrigeren op C2C-gebied. Hij wekte daarmee de suggestie dat hij certificering van C2C-producten niet nuttig meer vindt.

Bredere ontwikkeling
Dat beeld corrigeert hij nu. "Certificering is en blijft waardevol, en we zijn ook druk bezig om het protocol daarvoor toegankelijker te maken", aldus Braungart tegenover Wiegtotwieg. "Het register zou daarnáást moeten komen, met de bedoeling om een bredere ontwikkeling in de goede richting op gang te krijgen."

Braungart ziet de overheid – preciezer: Agentschap NL - als een goede partij om zo'n register op te zetten. Maar het agentschap, onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, voelt daar niets voor. "Het opzetten van zo'n register is geen overheidstaak. Wij gaan dat niet doen", zegt Douwe Jan Joustra, die zich bij Agentschap NL en diens voorloper SenterNovem al jaren bezighoudt met de C2C-beweging. Joustra vindt dat het registratiesysteem moet worden ondergebracht bij certificeringsinstituten die daarvoor geaccrediteerd zijn. "Alleen dan is de registratie onafhankelijk en wettelijk geborgd."

Voor Braungart is die werkwijze, waarbij bedrijven in plaats van de overheid het C2C-proces gaan begeleiden, geen optie. En eigenlijk gaat het hem ook helemaal niet om het register, laat hij weten. "Dat register is natuurlijk een middel en niet het einddoel. We zijn ons nu aan het blindstaren op de verpakking, maar het gaat om de inhoud."

Echt gezonde maatschappij
Die inhoud, dat is voor Braungart de inrichting van een werkelijk gezonde, toekomstbestendige maatschappij zonder openlijke en verborgen vervuiling. "Daarvoor is het simpelweg noodzakelijk dat de overheid, als hoeder van het algemeen belang, de leiding neemt. We moeten drastische wijzigingen doorvoeren in de industrie, in de landbouw – in alle grote systemen die in onze maatschappij actief zijn. En dat moet de komende jaren gebeuren, want de situatie is acuut."

Hij noemt het voorbeeld van moedermelk waarin EPEA bij onderzoek 2.500 schadelijke chemicaliën aantrof, en 'groene' printers die weliswaar 20 procent minder energie gebruiken, maar waarvan de printjes nog altijd zoveel schadelijke stoffen bevatten - zowel in de inkt als in het papier zelf - dat ze beschouwd moeten worden als gevaarlijk afval. "Voor mij is een printer pas groen als ik het papier dat eruit komt, veilig zou kunnen opeten", aldus de Duitse chemicus.

Om die situatie dichterbij te brengen, moet de overheid volgens Braungart langetermijndoelen stellen. "En het maakt mij niet uit of dat gebeurt onder de noemer cradle to cradle of onder een andere naam. Waar het om gaat, is dat er positieve doelen worden geformuleerd die bedrijven een prikkel geven om hun producten opnieuw uit te vinden. Dus dat de overheid bijvoorbeeld zegt: over tien jaar mogen er geen schadelijke chemicaliën meer zitten in moedermelk. Of: over tien jaar moet de kwaliteit van de lucht in gebouwen hoger zijn dan de luchtkwaliteit buiten."

Verkeerde dingen
Zonder langetermijndoelen van de overheid heeft cradle-to-cradle-registratie volgens Braungart geen enkele zin. "Dan komt er geen radicale omslag. Dan blijven we hangen in het optimaliseren van de verkeerde dingen." Welgemeende betrokkenheid van de overheid bij een open register is volgens Braungart in elk geval van belang. "Als die link er maar is." De discussie over wie een eventueel register uiteindelijk zou moeten onderhouden, vindt hij minder interessant.

Agentschap NL wil niet al te diep nadenken over het register. "Wij zoeken liever naar andere wegen om cradle to cradle te versterken", zegt Joustra. "Bijvoorbeeld via het beleid voor duurzaam inkopen. Daarin worden momenteel allerlei aanvullende eisen geformuleerd die gebaseerd zijn op het C2C-principe. Maar het is aan de markt om daar verdere stappen in te ondernemen."

Ook gepubliceerd op www.duurzaamnieuws.nl op 16 maart 2010

Naar een wereld zonder afval

Wiegtotwieg.nl is een website over duurzame producten. De titel is ontleend aan het boek Cradle to cradle. Daarin wordt een wereld zonder afval beschreven. Zo’n wereld is mogelijk als we maar slim ontwerpen! Meer lezen